Đau đời có cứu được đời đâu!


Chùa Tây Phương (Sùng phúc tự hay Tây Phương cổ tự) nằm phía tây kinh thành Thăng Long, trên ngọn núi Tây Phương ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Chùa hướng phía đông, từ đỉnh núi, nhìn phía tây là dãy núi Ba Vì, nơi có tản viên sơn; hướng phía tây là dãy thập lục sơn chầu gồm 16 ngọn núi tựa hình rồng chầu về kinh thành.



Chùa Tây Phương  là một trong những công trình kiến trúc cổ và là một trung tâm Phật giáo nổi tiếng trong vùng. Trong chùa còn lưu giữ nhiều tượng cổ quý giá, trong đó có 18 pho tượng La Hán

Những bức tượng La Hán được các nhà điêu khắc thổi hồn vào một cách sinh động. Trên gương mặt mỗi bức tượng La Hán như đang nói về hiện thực xã hội đầy đau thương thời kỳ phân tranh Trịnh – Nguyễn. Binh đao, khỏi lửa giành quyền  lực một cách tàn khốc của tập đoàn thống trị đã gây bao đau thương cho nhân dân, phật như cũng hiểu thấu sự thống khổ này mà đành bất lực. Cuộc nội chiến tàn khốc làm mẹ mất con, vợ mất chồng, con mất cha. Xã hội phân hóa sâu sắc, muôn dân đói khổ.

Những nghệ nhân xưa đã khắc họa hình tượng La Hán, gửi tâm tư, tình cảm, nỗi đau thế sự vào từng pho tượng. Những tâm sự, nỗi đau thế sự được họ mượn đề tài chuyện Phật mà miêu tả xã hội quằn quại đau khổ trong nhiều biến động, và bế tắc không tìm được lối ra. Và, để Huy Cận giải mã thành bài thơ bất hủ: “Các vị La Hán chùa Tây Phương”.

images

inluon.net trân trọng giới thiệu với bạn đọc bài thơ và những nét nổi bật về kiến trúc của chùa Tây Phương (Phần dưới bài thơ)

Các vị La Hán chùa Tây Phương

Huy Cận – 1960

Các vị La Hán chùa Tây Phương
Tôi đến thăm về lòng vấn vương.
Há chẳng phải đây là xứ Phật,
Mà sao ai nấy mặt đau thương ?

Đây vị xương trần chân với tay
Có chi thiêu đốt tấm thân gầy
Trầm ngâm đau khổ sâu vòm mắt
Tự bấy ngồi y cho đến nay.

Có vị mắt giương, mày nhíu xệch
Trán như nổi sóng biển luân hồi
Môi cong chua chát, tâm hồn héo
Gân vặn bàn tay mạch máu sôi.

Có vị chân tay co xếp lại
Tròn xoe từa thể chiếc thai non
Nhưng đôi tai rộng dài ngang gối
Cả cuộc đời nghe đủ chuyện buồn….

Các vị ngồi đây trong lặng yên
Mà nghe giông bão nổ trăm miền
Như từ vực thẳm đời nhân loại
Bóng tối đùn ra trận gió đen.

Mỗi người một vẻ, mặt con người
Cuồn cuộn đau thương cháy dưới trời
Cuộc họp lạ lùng trăm vật vã
Tượng không khóc cũng đổ mồ hôi.

Mặt cúi nghiêng, mặt ngoảnh sau
Quay theo tám hướng hỏi trời sâu
Một câu hỏi lớn. Không lời đáp
Cho đến bây giờ mặt vẫn chau.

Có thực trên đường tu đến Phật
Trần gian tìm cởi áo trầm luân
Bấy nhiêu quằn quại run lần chót
Các vị đau theo lòng chúng nhân ?

Nào đâu, bác thợ cả xưa đâu ?
Sống lại cho tôi hỏi một câu:
Bác tạc bấy nhiêu hình khô hạnh
Thật chăng chuyện Phật kể cho nhau ?

Hay bấy nhiêu hồn trong gió bão
Bấy nhiêu tâm sự, bấy nhiêu đời
Là cha ông đó bằng xương máu
Đã khổ, không yên cả đứng ngồi.

Cha ông năm tháng đè lưng nặng
Những bạn đương thời của Nguyễn Du
Nung nấu tâm can vò võ trán
Đau đời có cứu được đời đâu.

Đứt ruột cha ông trong cái thuở
Cuộc sống giậm chân hoài một chỗ
Bao nhiêu hi vọng thúc bên sườn
Héo tựa mầm non thiếu ánh dương.

Hoàng hôn thế kỷ phủ bao la
Sờ soạng, cha ông tìm lối ra
Có phải thế mà trên mặt tượng
Nửa như khói ám, nửa sương tà.

Các vị La Hán chùa Tây Phương!
Hôm nay xã hội đã lên đường
Tôi nhìn mặt tượng dường tươi lại
Xua bóng hoàng hôn, tản khói sương.

Cha ông yêu mến thời xưa cũ
Trần trụi đau thương bỗng hoá gần!
Những bước mất đi trong thớ gỗ
Về đây, tươi vạn dặm đường xuân.


27-12-1960

Chùa Tây Phương (Sùng phúc tự hay Tây Phương cổ tự) nằm phía tây kinh thành Thăng Long, trên ngọn núi Tây Phương ở huyện Thạch Thất, Hà Nội. Chùa hướng phía đông, từ đỉnh núi, nhìn phía tây là dãy núi Ba Vì, nơi có tản viên sơn; hướng phía tây là dãy thập lục sơn chầu gồm 16 ngọn núi tựa hình rồng chầu về kinh thành.

Chùa Tây Phương  là một trong những công trình kiến trúc cổ và là một trung tâm Phật giáo nổi tiếng trong vùng. Trong chùa còn lưu giữ nhiều tượng cổ quý giá, trong đó có 18 pho tượng La Hán

chỉ mục

Từ chân núi, qua 237 bậc lát đá ong thì đến đỉnh núi và cổng chùa. Về kiến trúc, chùa Tây Phương có những điểm đặc biệt sau:

1. Kiểu kiến trúc: Chùa được kiến trúc theo kiểu “nội công ngoại quốc”, gồm ba nếp nhà song song: bái đường, chính điện và hậu cung.

2. Vê các nếp nhà: Mỗi nếp có hai tầng mái kiểu chồng diêm, tường xây bằng gạch Bát Tràng nung đỏ, để trần tạo thành một không khí rất thô sơ mộc mạc, điểm những của sổ tròn với biểu tượng sắc và không; các cột gỗ đều kê trên đá tảng xanh trong khắc hình cánh sen.

3. Về mái chùa: Mái lợp hai lớp ngói: mái trên có múi in nổi hình lá đề, lớp dưới là ngói lót, còn gọi là ngói chiếu, hình vuông. Điểm nổi bật của ngói ở đây là ngói sơn ngũ sắc như màu áo cà sa xếp trên những hàng rui gỗ làm thành ô vuông vắn đều đặn. Xung quanh diềm mái của ba toà nhà đều chạm trổ tinh tế theo hình lá triện cuốn, trên mái gắn nhiều con giống bằng đất nung, các đầu đao mái cũng bằng đất nung đường nét nổi lên hình hoa, lá, rồng phượng giàu sức khái quát và khả năng truyền cảm.

4. Về cột chùa: Cột chùa kê trên những tảng đá chạm hình cánh sen.

5. Về chửa sổ: Cửa sổ ở đây cũng mang một nét đặc trưng riêng, không phải cửa vuông hay chữ nhật như các ngôi chùa khác mà là cửa hình tròn, có chữ sắc không.

Toàn bộ ngôi chùa toát ra một tính hoành tráng và phóng khoáng phù hợp với triết lý “sắc sắc không không” của nhà Phật.


Tìm theo từ khóa: , , , , , , ,

Print Friendly
Hot!

Câu hỏi hoặc Bình luận của bạn

Các bài liên quan