Tác phẩm Chiếc lược ngà: Giải các dạng đề thi Ngữ văn vào lớp 10 liên quan đến tác phẩm chiếc lược ngà


Tác phẩm Chiếc lược ngà: Giải các dạng đề thi Ngữ văn vào lớp 10 liên quan đến tác phẩm chiếc lược ngà



ÔN TẬP: CHIẾC LƯỢC NGÀ

(Nguyễn Quang Sáng)

A/TÓM TẮT KIẾN THỨC CƠ BẢN

1.Tác giả

Nguyễn Quang Sáng sinh năm 1932 quê ở An Giang. Ông là nhà văn quân đội trưởng thành trong quân ngũ từ hai cuộc kháng chiến của dân tộc

Tác phẩm của ông chuyên viết về cuộc sống và con người Nam Bộ

Tác phẩm chính Chiếc lược ngà, Bông cẩm thạch, Mùa gió chướng, Người quê hương

Được tặng giải thưởng HCM về Văn học nghệ thuật năm 2000

2.Tác phẩm “Chiếc lược ngà”

a/Nội dung

Truyện đã diễn tả một cách cảm động tình cha con thắm thiết, sâu nặng của cha con ông Sáu trong hoàn cảnh éo le của chiến tranh. Qua đó tác giả khẳng định và ca ngợi tình cảm cha con thiêng liêng như một giá trị nhân bản sâu sắc, nó càng cao đẹp trong nhưng cảnh ngộ khó khăn

b/Nghệ thuật

Cốt truyện chặt chẽ, tình huống bất ngờ nhưng hợp lí. Truyện thành công trong việc miêu tả tâm lí và xây dựng tính cách nhân vật.

c/Chủ đề

Tình cảm cha con sâu sắc và cảm động của người chiến sĩ Cách mạng trong cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược, bảo vệ Tổ quốc

B/CÁC DẠNG ĐỀ

  1. Dạng đề 2 đến 3 điểm

Đề 1: Chi tiết bé Thu trong truyện “Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng không nhận ra cha khi anh Sáu đi kháng chiến trở về thăm nhà gợi cho em suy nghĩ gì?

Gợi ý:

a.Mở đoạn:

Giới thiệu vài nét về tác giả, truyện ngắn “Chiếc lược ngà”

b.Thân đoạn:

-Hoàn cảnh của câu chuyện

Do chiến tranh hai cha con chưa bao giờ gặp mặt, tám năm sau, ông Sáu về thăm nhà trước khi đi nhận công tác mới, ông được gặp con nhưng bé Thu nhất định không nhận ông Sáu là cha

-Tình cảm của ông Sáu dành cho con

-Tình cảm của bé Thu đối với cha

c.Kết đoạn

-Khái quát nội dung và nghệ thuật của truyện

– Nêu suy nghĩ của bản thân

Đề 2: Ý nghĩa của hình ảnh chiếc lược ngà trong truyện

Chiếc lược là một vật dụng tầm thường, giản dị dùng để chải tóc cho con gái.Tuy anh Sáu đã ra đi mãi mãi nhưng kỉ vật của anh dành cho con gái là chiếc lược được làm bằng ngà voi thì còn mãi với thời gian, nó là gạch nối giữa cái mất mát và cái tồn tại.Chiếc lược ngà là kết tinh của tình phụ tử mộc mạc, đơn sơ mà đằm thắm, kì diệu, là kỉ vật hiện hữu của tình cha con bất tử giữa anh Sáu và bé Thu, là minh chứng của lòng yêu thương vô bờ bến của ông Sáu đối với con, là nhân chứng, là nỗi đau của sự mất mát và đau thương trong chiến tranh.

Đề 3: Tóm tắt

Sau nhiều năm xa cách vợ con, ông Sáu được về nhà nghỉ phép. Thế nhưng, con gái ông là bé Thu lại không nhận ra cha mình do có vết sẹo mới trên mặt khiến ông không giống như trong ảnh. Trong ba ngày nghỉ phép ngắn ngủi đó, ông ở nhà suốt để vỗ về con và cho con cái cảm giác có cha ở bên. Thế nhưng bé Thu không chịu nhận cha, càng ngày càng ương bướng, thậm chí lúc được cha gắp cho cái trứng cá, bé đã hất ra. Ông Sáu nổi giận, đánh cho. Bé buồn chạy sang nhà bà, kể hết mọi chuyện cho bà. Được bà giải thích, bé hiểu ra và trong giây phút cuối cùng trước khi cha trở lại chiến trường, bé đã nhận cha trong sự xúc động của mọi người và bé đã vòi cha mua cho mình một chiếc lược.

Xa con, ông Sáu nhớ mãi lời dặn của con. Tình cờ một lần cả tiểu đội săn được con voi, anh cưa lấy khúc ngà, và ngày ngày tỉ mẩn làm cho con gái cây lược. Ngày ngày, ông đem chiếc lược ra ngắm cho đỡ nhớ. Trước lúc hy sinh, ông Sáu và giao lại cây lược cho một người đồng đội nhờ chuyển cho Thu.

Chiếc lược ngà được người đồng đội ấy trao lại cho Thu một cách tình cờ, khi cô làm giao liên dẫn đường cho đồng chí ấy trong kháng chiến chống Mĩ.

  1. Dạng đề 5 đến 7 điểm

Đề 1: Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn “Chiếc lược ngà”

1.Mở bài:

-Giới thiệu được tác giả, tác phẩm và nhân vật bé Thu với tài năng miêu tả tâm lí nhân vật

-Cảm nhận chung về nhân vật bé Thu

2.Thân bài

Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật bé Thu-nhân vật chính của đoạn trích “Chiếc lược ngà” một cô bé hồn nhiên ngây thơ, có cá tính bướng bỉnh nhưng yêu thương ba sâu sắc

-Khái quát được cảnh ngộ của gia đình bé Thu: đất nước có chiến tranh, cha tham gia kháng chiến khi Thu chưa đầy một tuổi, lớn lên em chưa một lần gặp ba, được ba chăm sóc yêu thương, tình yêu Thu dành cho ba chỉ gửi trong tấm ảnh ba chụp chung cùng má

-Diễn biến tâm lí bé Thu trước khi nhận ra anh Sáu là cha

+Yêu thương ba nhưng khi gặp anh Sáu trước những hành động với thái độ xúc động, nôn nóng của cha …Thu ngạc nhiên, lạ lùng, sợ hãi và bỏ chạy…những hành động chứa đựng sự lảng tránh đó lại hoàn toàn phù hợp với tâm lí trẻ thơ bởi trong suy nghĩ của Thu anh Sáu không phải là người đàn ông lạ lại có vết thẹo trên mặt dễ sợ

+Trong hai ngày sau đó Thu hoàn toàn lạnh lùng trước những cử chỉ đầy yêu thương của cha, nó cự tuyệt tiếng ba một cách quyết liệt trong những cảnh mời ba vào ăn cơm, xử lí nồi cơm sôi, và thái đọ hất tung cái trứng cá trong bữa cơm…Từ cự tuyệt nó đã phản ứng mạnh mẽ…Nó căm ghét cao đọ người đàn ông mặt thẹo kia, nó tức giận và khi bị đánh nó bỏ đi một cách bất cần… đó là phản ứng tâm lí hoàn toàn tự nhiên của một đứa trẻ có cá tính hoàn toàn mạnh mẽ.Hành động tưởng như vô lễ đáng trách lại hoàn toàn không đáng trách mà cũng đáng thương bởi em còn quá nhỏ chưa hiểu được những tình cảnh khắc nghiệt và éo le của chíên tranh. Đằng sau hành động ấy ẩn chứa cả tình yêu thương ba, sự kiêu hãnh của trẻ thơ về một tình yêu nguyên vẹn trong sáng mà Thu dành cho ba.

-Diễn biến tâm lí Thu khi nhận ra anh Sáu là cha:

+Sự thay đổi thái độ đến khó hiểu của Thu không ương bướng mà buồn rầu nghĩ ngợi sâu xa, ánh mắt cử chỉ hành động của bé Thu như thể hiện sự ân hận, sự nuối tiếc muốn nhận ba nhưng e ngại vì trước đó làm ba giận

+Tình yêu thương ba được bộc lộ hối hả ào ạt mãnh liệt khi anh Sáu nói “Thôi ba đi nghe con” .Tình yêu ấy kết đọng trong âm vang tiếng “ba” trong hành động vội vã: Chạy nhanh như con sóc, nhảy thót lên, hôn ba cùng khắp, trong lời ước nguyện mua cây lược, tiếng khóc nức nở… Đó là cuộc hội ngộ chia tay đầy xúc động thiêng liêng nó tác động sâu sắc đến bác Ba, đến mọi người…

+Sự lí giải nguyên nhân việc hiểu lầm của bé Thu được tác giả thể hiện thật khéo léo-đó là do vết thẹo trên má người ba khi hiểu ra sự thực Thu “nằm im lăn lộn thở dài như người lớn” .Vết thẹo không chỉ gây ra nỗi đau về tinh thần gây ra sự xa cách hiểu lầm giữa cha con bé Thu.Nhưng chiến tranh càng khắc nghiệt, tàn khốc bao nhiêu thì tình cảm cha con ông Sáu lại càng trở lên thiêng liêng sâu nặng

-Khẳng định lại vấn đề: Ngòi bút miêu tả tâm lí khắc hoạ tính cách nhân vật tinh tế thể hiện ở bé Thu một cô bé hồn nhiên ngây thơ, mạnh mẽ cứng cỏi yêu ghét rạch ròi.Trong sự đối lập của hành động thái độ trước và sau khi nhận ba lại là sự nhất quán về tính cách về tình yêu thương ba sâu sắc

-Những năm tháng sống gắn bó với mảnh đất Nam Bộ, trái tim nhạy cảm, nhân hậu, am hiểu tâm lí trẻ thơ giúp tác giả xây dựng thành công nhân vật bé Thu.

-Suy nghĩ về đời sống tình cảm gia đình trong chiến tranh, trân trọng tình cảm gia đình trong cuộc sống hôm nay.

3.Kết bài:

Khẳng định thành công đồng thời bộc lộ ấn tượng sâu đậm nhất về nhân vật cũng như toàn bộ tác phẩm.


Tìm theo từ khóa: , , ,

Print Friendly
Hot!

Câu hỏi hoặc Bình luận của bạn

Các bài liên quan